Kullanılamama nedenlerinin araştırılıp nelerin yapılabileceği ve atıl olan kapasitenin nasıl aktif hale getirilebileceği

Türkiye düzeyindeki geleneksel evler, konut açığının %30'unu aşmaktadır. Bu evlerin bir kısmı tamamen, bir kısmı ise kısmen boştur (Çeçener, 1988). Yeşilyurt'ta büyük bir potansiyel oluşturan bu evler
yeterince kullanılamamaktadır. Kullanılamama nedenlerinin araştırılıp nelerin yapılabileceği ve atıl
olan kapasitenin nasıl aktif hale getirilebileceği ve konut talebinin nasıl azaltılabileceği önemlidir.


ÖNERİLER
a.Yeşilyurt'un kent dokusu korunmalıdır. Bunun için "sivil mimariık" örneği olabilecek evler "tescil edilip, koruma altına alınması önem arzetmektedir. Ancak, tek tek evlerin korunması yerine kent dokusunun
tümünün korunmasına özen gösterilmelidir. Korumanın etkili olabilmesi için, gelişmiş ülkelerin uygulamaları örnek alınmalıdır. Batılı ülkelerin yaptığı gibi. halk aydınlatılmalı, eğitilmeli, proje yardımı yapılmalı, kredi kolaylıkları ve vergi indirimi sağlanmalı, gerekirse malzeme yardımı yapılmalıdır.
Malatya kent merkezinde, 18 adet ev "sivil mimarlık"örneği olarak tescil edilmiştir. Tescil edilen evlerden
sadece bir ev, sahibinin maddi olanağı ile restore edilmiştir. Tescil edilen evlerin bir kısmı ise, kaderine
terkedilmiş durumdadır.
Malatya merkezi - Halep Caddesi'ndeki 29 nolu ev,1988 de tescil edilmiştir. Ev sahibi, "evlerinin, kendilerinin
bilgisi olmadan, evi görmeye geliyormuş gibi gelinerek tescil edildiğini: olayı sonradan öğrendiğini
ve adli organlara başvurduğunu" söylemiştir.Tescil edilen bu evin çevresinde çok katlı binaların yapılmasıyla, sanki bu evin sahibi cezalandırılmıştır.
b.Evlerin restorasyon planlan hazırlanmalıdır. Restorasyon planlarında, mekanların işlevlerinde bazı
değişiklikler ve yeni eklentiler yapılıp, atıl olan kapasitenin aktif hale gelmesi sağlanmalıdır. Dış cephe,
iç kısımlar ve hasar gören malzemeler restorasyon planlarında verilen tekniğe uygun olarak yapılmalıdır.
Onarılan evlerde mekanların işlevleri artmakta, malzemeler korunmakta ve konutlara estetik kazandırılmaktadır.
c.Genelde çatıların bir cephesinin açık olması nedeniyle ısı kaybı fazladır. Bu kaybı önlemek için çatılarda
yalıtım yapılmalıdır. Ayrıca, ahşap malzeme yangın tehlikesine karşı korunmalıdır.
d.Yeşilyurt sosyal ve ekonomik bakımdan desteklenmelidir. Örneğin, yöredeki tekstil sanayi ve tarım
sektörü desteklenmeli, eğitim kurumlarının sayısı ve niteliği arttırılmalı ve sağlık tesislerine işlerlik kazandırılmalıdır.
e. ilçede yapılacak yeni konutlarda da geleneksel mimari ve yörede ekonomik olarak bulunan malzemeler
uygulanmalıdır. "Alker" kullanılmasıyla duvarların dayanımı ve yalıtım özelliği artmaktadır.
"Alker" yapımı için Yeşilyurt çevresinde yeterli kil rezervi bulunmaktadır. Belirli oranda alçı ve kil karışımından yapılan kerpiç (alker), üstün bir teknolojik bilgi gerektirmemektedir. (Kafesçioğlu ve Gürdal,
1985, ss. 1 - 1 3 ) .
f.Yeşilyurt'un sınırları içerisinde bulunan eğlenme ve dinlenme tesisleri iyileştirilerek ilçenin tanıtımına
önem verilmelidir.


Kaynak: MALATYA - YEŞİLYURT YÖRESEL MİMARİ ÖRNEKLERİ Analiz ve Değerlendirme
MEHMET KÜLAHÇI *, HÜSEYİN TEMİZ **